nonfiXe 28 april 2011

Share this:

Het grootste probleem van het asielbeleid zit in de eerste aanname: ‘niet  tenzij’. Oftewel een asielzoeker wordt in principe niet toegelaten, tenzij… er hele hele hele zware redenen zijn om dat wel te doen.

Ga nu niet meteen roepen: we kunnen niet iedereen toelaten, Nederland is een klein land, maar kijk even verder.

Er wonen 6.9 miljard mensen op aarde. Daarvan leeft zo’n 4 miljard onder de armoede grens, vaak in dictatoriaal geregeerde landen. Zolang dat zo blijft, zullen mensen vluchten naar een plek waar het veiliger/beter/gezonder is.

Wanneer we – samen met andere landen – kijken naar de problematiek en serieus op zoek gaan naar oplossingen, daalt het aantal vluchtelingen. Want niemand wil huis en haard verlaten voor een onzekere toekomst in een ver land waar je nooit eerder van hoorde.

Daarnaast staat vast dat Europa – en Nederland niet in het minst – vergrijst. Wij zijn rijk en oud. We hebben hulp nodig, mensen die ons verzorgen, de tuin bijhouden, diensten verlenen. Wat is er dan mooier als die mensen uit zichzelf komen? Zich aanmelden om te werken? Wij zijn er zelf bij gebaat deze lui op te leiden, zodat ze ons grijsaards de service kunnen verlenen waar we op wachten.

Al die mensen die een vakantiebestemming kiezen waar de kinderen zich vermaken, volgen deze redenatie al in kleine kring: ‘Als mijn kinderen het naar hun zin hebben, heb ik ook vakantie.’

Wanneer je die gedachte in breder verband toepast, bedenk eens wat een opluchting (en kostenbesparing) dat zou zijn: als alle mensen genoeg eten, water, schone lucht, opleiding en gezondheidszorg hebben, hoef ik niet meer bang te zijn op straat, kunnen de veiligheidsmaatregelen op vliegvelden een stuk versoepelen, kunnen we gevangenissen sluiten et cetera.

De wereld wordt leuker en veiliger, want als iedereen de mogelijkheid heeft om zich te ontwikkelen en te voorzien in eigen onderhoud, is er minder haat, minder frustratie, minder criminaliteit.

Lees het verhaal van Orhan en Mehdi, getiteld ‘Loterij vol Nieten’ d.d. 2 november 2010, op www.nonfixe.blogspot.com.  Sommigen zullen Orhan als dader zien, anderen als slachtoffer. Maar wat hij vooral is, is een product van ons vreemdelingenbeleid. WIJ, De Nederlandse Samenleving, hebben hem gemaakt tot wat hij is.

Als je dan het rapport van Amnesty over Vreemdelingendetentie van 5 november jl, leest (zie pdf) en ziet dat er alleen al in 2009 7867 asielzoekers in gevangenissen zijn gestopt, alleen maar omdat ze niet de juiste reispapieren hebben, begrijp je dat er meer Orhans gemaakt worden, waardoor we ons nog onveiliger gaan voelen, meer security, minder vrijheid, meer krimp en uiteindelijk zijn we allemaal de dupe.

Een verwelkomend migratiebeleid in combinatie met een visie op armoedebestrijding is in ons aller belang.

Loterij vol Nieten

Vreemdelingendetentie in strijd met mensenrechten, Amnesty pfd

By Caro Sicking, nonfiXe, 7 november 2010

Share this:

Eens in de zoveel tijd bedenkt een of andere nitwit politicus dat de kosten van immigratie moeten worden berekend. Vervolgens roept diezelfde nitwit dat het toch wel om erg veel geld gaat. Dan bedenkt hij of zij iedere keer opnieuw dezelfde oplossing: grenzen dicht. En hoopt met die retoriek kiezers te trekken.

De kosten van immigratie worden echter opbrengsten als we vluchtelingen toestaan om te werken en zich te ontwikkelen in plaats van hen in gedwongen ledigheid weg te stoppen in ver afgelegen AZC’s of erger nog, in gevangenissen.

Mensen opsluiten kost inderdaad geld. Amnesty International rapporteert in juni 2008 dat er jaarlijks 20.000 immigranten in de Nederlandse cel belanden. Niet omdat ze iets misdaan hebben, maar omdat de juiste verblijfspapieren ontbreken. (The Netherlands: The Detention of Irregular Migrants and Asylum-Seekers; Amnesty International, June 2008)

De AZC’s, compleet met bewakers, vormen open detentie centra. Daar zitten mensen te wachten op antwoord van de IND. Soms jaren lang. Ze mogen niet werken en in hun eigen onderhoud voorzien.

Immigranten op non-actief zetten, kost geld en is bovenal stom. We hebben mensen nodig. Een citaat uit ‘Unconventional Wisdom 6’ van www.ecolutie.nl:

‘Tot 2020 zijn er alleen al een half miljoen mensen extra nodig in de zorg en een kwart miljoen in het onderwijs om de uitstroom van arbeidskrachten op te vangen. Momenteel zijn er 122.000 vacatures. Dit loopt volgens de commissie Bakker op tot 375.000 in 2015 en 700.000 in 2040.

‘Nam de beroepsbevolking (20-64-jarigen) de afgelopen 60 jaar nog toe van 5 tot 10 miljoen, vanaf 2010 krimpt hij in. Tot 2040 neemt het aantal werkenden met 1 miljoen af, vooral als gevolg van de uitstroom van baby boomers – de generatie die vlak na de Tweede Wereldoorlog werd geboren.

‘Dit verschijnsel is niet typisch Nederlands. In de Europese Unie neemt de beroepsbevolking volgens Eurostat af van 305 miljoen in 2008 tot 255 miljoen in 2050. Om de verhouding 65+’ers tot de rest van de bevolking constant te houden zouden er tussen 1997 en 2050 in totaal 17 miljoen migranten naar Nederland moeten komen.’

Los van de vergrijzingsproblematiek is het ook beter voor de wereldvrede (dus onze eigen veiligheid) als we mensen in staat stellen te werken voor hun eigen onderhoud, waar zich dat werk dan ook bevindt.

nonfiXe, 7 april 2010

Share this:

In de wereld van veelheid en verschil, zoals beschreven door postmodernistische[1] denkers als Gilles Deleuze en Paul Frissen, overwegen variëteit, fragmentatie en meervoudigheid. De vrijheid en autonomie van het individu (persoon of organisatie) staan hier voorop. Individuen opereren in tal van netwerken en dragen op die manier bij aan de vormgeving van het geheel. De werkelijkheid wordt als het ware van onderen af opgebouwd. De afzonderlijke delen van een netwerk zijn gelijkwaardig aan elkaar. Het valt niet mee om als bestuurder of beleidsmaker te overleven in deze netwerksamenleving.

Variëteit, fragmentatie en meervoudigheid ondermijnen de bestaande instituties en druisen in tegen de allesoverheersende behoefte aan zekerheid bij het grootste deel van de bevolking. Ook politici, bestuurders en beleidsmakers voelen zich meer thuis in een wereld die wordt gekarakteriseerd door ordening, sturing en regulering. De tegenhanger, in dialectisch opzicht, van de wereld van verschil.

In de wereld van ordening, sturing en regulering wordt voor het individu gezorgd. Tal van politieke en maatschappelijke ‘leiders’ (waaronder veel tycoons uit het zakenleven) – vaak zelf op het kussen geklommen – doen alsof ze anderen presenteren, maar ze vertegenwoordigen vooral zichzelf. Ze construeren hun eigen paradijs op aarde en laten anderen de rekening betalen. De wereld die zij ontwerpen is echter niet duurzaam. Voor de postmodernisten is het vooral een wereld vol schijnzekerheden. De werkelijkheid is in hun ogen toevallig, ongekend en onbeheerst. Wil je in deze wereld overeind blijven, dan moet je over een flinke dosis improvisatievermogen, flexibiliteit en wendbaarheid beschikken. Eén manier om dat te doen is: uitgaan van bepaalde principes, die je pragmatisch toepast al naargelang de context waarin jij je op dat moment bevindt. Je kiest die concepten uit die je op dat moment van pas komen en hervormt zo – met anderen in het betreffende netwerk – al experimenterend en improviserend de (eigen) werkelijkheid.

Een beetje gevoel voor humor gepaard aan zelfspot kan ook geen kwaad. Experimenten kunnen misgaan. Misschien zijn dat wel de meest waardevolle. Gedenk Jorge Luis Borges (85): ‘Als ik mijn leven zou kunnen overdoen, zou ik proberen meer fouten te maken. Ik zou een beetje gekker zijn dan ik in werkelijkheid ben geweest, ik zou veel minder dingen serieus nemen. Als ik opnieuw zou kunnen beginnen, zou ik meer mooie ogenblikken proberen te beleven. Daaruit bestaat namelijk het leven, alleen uit ogenblikken, en vergeet het huidige ogenblik niet.’

Wat voor individuen geldt, gaat in iets andere vorm meestal ook op voor collectieven (groepen, teams, organisaties). Collectieven kunnen, net als individuen,  bijvoorbeeld star zijn, maar ook heel flexibel, wendbaar, dynamisch en een beetje gekker.

nonfiXe, 2 februari 2010

Share this:

‘Je rêvais d’un autre monde’

(Téléphone)

Wet van de communicerende vaten

Zoals John Kenneth Galbraith in zijn weergaloze boek Armoede stelde, zijn de meeste mensen geneigd om te berusten in hun lot. Enkelingen hebben het lef om de dictator, zijn leger en zijn geheime dienst van binnen uit te bevechten. De rest ziet als enige weg naar de vrijheid de vlucht. Degenen die hun land de rug toekeren om elders, bijvoorbeeld in Nederland, asiel aan te vragen, behoorden in hun land van herkomst al tot de sterkeren. Anders zouden ze het niet aandurven om huis en haard te verlaten voor een onzeker avontuur. De 16 jongeren uit Ethiopië (jeugdcircus Afrisinia) en de andere ‘vreemdelingen’ om ons heen zijn inderdaad sterk. De Marokkanen onder hen bijvoorbeeld spreken drie talen vloeiend: Arabisch, Frans en Nederlands. Ze spelen de sterren van de hemel met hun instrumenten en vullen duizend en één nachten met hun gezang. En toch krijgen ze maar heel moeilijk voet a/d grond in de zuigende klei van de Polder. De Ethiopische jongeren zijn heel leergierig, ijverig, verzorgd en bovenal lief. Waren alle mensen maar zo.

Het geld dat van Nederland naar Ethiopië gaat langs de officiële kanalen komt niet of maar heel sporadisch bij de mensen terecht voor wie het bedoeld is. Veel efficiënter, effectiever en duurzamer is het dan ook om het te investeren in Ethiopisch en ander ‘menselijk kapitaal’ hier. Indirect komt het ooit – als de kust vrij is en vluchtelingen vrijwillig terugkeren – ook Ethiopië ten goede. Met de Spaanse, Italiaanse en Portugese gastarbeiders is in de jaren zestig, zeventig iets soortgelijks gebeurd. De EU hevelde geld over naar deze Mediterrane landen, die dat geld vervolgens in belangrijke mate in de andere EU-landen investeerden. Toen de welvaart omhoog ging, keerden de gastarbeiders en masse terug. Met Ierland ging het net zo. En nu is het de beurt aan Polen en de andere nieuwe lidstaten in Oost- en Zuid-Europa. Vlak na de Tweede-Wereldoorlog gooiden de Duitse Fransman Robert Schuman en z’n vredelievende geestgenoten een grote steen in de vijver die Europa heet. De kringen breiden zich nog steeds en steeds verder uit. In de Griekse mythologie was Europa een mooi meisje, waar Zeus een oogje op had. Dit meisje verovert langzaam maar zeker het gebied dat naar haar is vernoemd en flirt met de landen daar omheen. Steeds verder, tot de Wereld één is en iedereen overal mag komen. Omdat de Aarde nu eenmaal van iedereen is.

Deze toekomst ligt nog ver weg, maar we kunnen er al wel op anticiperen. Als vluchtelingen zich hier thuis voelen, dan horen ze welkom te zijn. Sterker: we moeten enorm blij zijn met hun komst. Vanaf 2010 daalt de beroepsbevolking in Nederland. In Duitsland daalt hij nu al. De babyboomers, die geboren zijn vlak na de Tweede Wereldoorlog gaan vanaf dan massaal met pensioen. De regering wil mensen langer laten doorwerken, tot 67 jaar en rekt daarmee 2 jaar tijd. Maar in wezen lost het niks op. Vanaf 2012 daalt dan alsnog het aantal 18-67 jarigen en is elke werkende gedoemd om steeds meer 67+-ers te financieren. Wat meer vers bloed zou dé oplossing zijn, maar wie investeert daar nu in?

Waarom is iedereen zo conventioneel? Waarom aapt iedereen elkaar na? Waarom wordt het goede doelen geld niet beter besteed?  Zien jullie dan niet hoe onhoudbaar de situatie wordt als Europa straks grijs en rijk is en de gebieden daar omheen vol levenslustige, energieke, arme jongeren? Dat moet toch tot een clash leiden?! Waarom niet nu al voorsorteren, door die jongeren binnen te laten en de Wet van de Communicerende Vaten toe te passen?!

‘Ma réalité m’a pardonné’

(Téléphone)

Nonfixe

090909

Share this:

Teveel Verschil

‘Ik ben er klaar mee’, zegt ze vanachter haar Bureau. Ze kijkt haar gesprekspartner strak aan. ‘Een week of twee geleden heb ik al aangegeven dat ik zo niet verder wil.’ De Manager houdt ervan om duidelijk te zijn. Ze wil dat haar mensen zich gedragen volgens de codes die zij voor hen uitstippelt. Sommige dingen staan niet ter discussie, zoals bijvoorbeeld Klimaatverandering. Die bestaat. Dat komt door de mens die CO2 uitstoot. Haar onwrikbare geloof is ook een gat in de markt voor duurzame producten.

De Manager is een gedreven vrouw die Doelmatigheid en Winst koppelt aan Engagement. Ze gaat structureel en planmatig te werk. Geen tijd voor zijpaden en nog minder voor Twijfel. Opgegroeid als ze is in het strakke keurslijf van de Corporate Wereld, heeft ze geleerd dat Verschil slechts goed is in beperkte mate. Teveel Verschil mondt uit in een kakofonie die de Doelmatigheid van Het Handelen bedreigt. ‘Ik word moe van steeds maar weer argumenteren. Ik heb duidelijk aangegeven waar ik heen wil. Jij bent te negatief.’ Tegenover haar zit de Wildcard. De Afwijking die ze jaren lang om zich heen gedoogde als een exotisch dier. De Wildcard werd echter steeds wilder. Hij liet zich niet langer meetronen aan de halsband en had zo zijn eigen gedachten die hij steeds weer uitte. De Manager heeft een Masterplan waarvoor ze haar medewerkers als een leger voetsoldaten strak in het gelid zette. Haar Boodschap luidt als volgt: De wereld gaat ten onder, als we niets doen aan de uitstoot van CO2. (Mensen die beweren dat het niet zo is, zijn gevaarlijk. Hen moet de mond gesnoerd worden) Mijn bedrijf, Leider in dit land, heeft de oplossing. Volg ons en alles komt goed.’ Na een korte stilte, gaat ze verder: ‘Je weet dat ik van kritische mensen houd. Maar de emails die jij rondstuurt zie ik als obstructie.’ De Wildcard kijkt haar aan. ‘Ik geloofde in jou,’ denkt hij. ‘Maar iemand met macht die geen oppositie duldt, is gevaarlijk. Je bent een despoot geworden.’

De Wildcard doet geen poging om haar van gedachten te laten veranderen. Hij verzet zich wel. Dat is zijn aard. ‘Je hebt ongelijk. De oorzaak van Klimaatverandering staat niet als een paal boven water. Zelfs in de rapporten van het IPCC wordt over waarschijnlijkheden gesproken. Het doortrekken van een trend is niet hetzelfde als de toekomst voorspellen. De aarde heeft een enorm vermogen om zich te herstellen. Meer CO2 leidt tot meer plantengroei, om maar een voorbeeld te noemen. Je bekijkt het te smal. CO2 spreekt niet tot de verbeelding. Het is niet eens de ergste uitstoot. Wat dacht je van methaangassen? Waar we het over hebben is, gezondheid en leefbaarheid. We hebben het over een levensstijl. Iedereen voelt wel aan dat uitlaatgassen ongezond zijn. Jouw bedrijf is bovendien één van de  grootste  CO2 emitters. Je hele project riekt naar windowdressing. Je hebt geen oog meer voor andere meningen. Je betrekt niet de armoede in de wereld. Over enige tijd is het Westen rijk en grijs. In Afrika zijn de mensen jong en arm. Ze lijden honger. Ze komen halen waar ze recht op hebben. Ze willen eerst eten en dan ook auto’s en I Phones. Daar hebben we vaak over gepraat. Maar jij wilt die mensen niet betrekken. Jij maakt smalle plannen waarbij jouw bedrijf spekkoper is. Als je echt iets wilt bijdragen aan een betere wereld, dan denk je verder dan het bedrijfsbelang. Jij wilt een Goed Nieuwsshow. Ik, en iedereen die hierbij betrokken is, moet een Positieve Bijdrage leveren, anders kun je oprotten. Door van te voren de kaders te stellen, beperk je jezelf en alle anderen. Het zijn jouw kaders waar geen discussie over mag zijn. Dat maakt het voor mij ongeloofwaardig.’

De Manager hoort hem geduldig aan. Het is het Laatste Gesprek, houdt ze zichzelf voor. Ze moet in controle blijven en geen emotie tonen. De Wildcard voelt zich verraden. ‘Je ergert je aan mij,’ zegt hij. Zijn hand trilt. Allebei denken ze terug aan de tijd dat ze vrienden waren. ‘Voor een deel heb je gelijk,’ geeft de Wildcard toe. ‘Ik heb last van de ziekte van Parkinson. Dat weet je. Een van de symptomen is depressiviteit. Ik gebruik het niet graag als excuus, maar soms schiet ik inderdaad uit de bocht, dan word ik boos en maai ik als een neerstortende helikopter om me heen. Ik snap dat dat moeilijk voor je is. Dat verandert echter niets aan mijn mening over jouw project. Wellicht had ik het anders moeten verwoorden in de email die ik laatst zond.’ De Manager ontdooit wat. Toch houdt ze haar Doel voor ogen. Dit is een Afscheidsgesprek. ‘Je hebt steeds een toegevoegde waarde gehad,’ zegt ze. ‘Ik vind je een mooi mens, maar ik ga hier niet langer mee door.’ ‘Ik ook niet,’ antwoordt de Wildcard. Ze nemen afscheid bij de lift. De Wildcard voelt zich bevrijd. De Manager wellicht ook.

nonfiXe, 27 augustus 2009

Share this:

Variëteit is mooier en spannender

Gekozen volksvertegenwoordigers zetten alles op alles om de samenleving in het (lees: hun) gareel te brengen en te houden. Alles en iedereen wordt gelijkgeschakeld, met een beroep op de rechtvaardigheid. Daar kan immers niemand tegen zijn.

Onder de oppervlakte van deze geconstrueerde gelijkheid woekert echter het verschil. En nergens komt dat zo duidelijk tot uiting als in de Wereldmuziek. ‘Het repertoire van de popmuziek is internationaal,’ schrijft hoogleraar Bestuurskunde Paul Frissen in De Staat van Verschil, ‘maar steeds vaker is de taal een dialect – regionale traditie of stedelijke constructie. Alleen al etnisch is onze wereld veelkleuriger dan ooit.’ Liefhebbers van wereldmuziek geven, zonder het te beseffen, een duidelijk politiek signaal af. Zij vinden variëteit mooier en spannender dan uniformiteit. Liefhebbers van wereldmuziek lopen daarmee ver voor op controlfreaks die vermomd als politicus, ambtenaar, manager of schoolhoofd anderen willen dirigeren. Vanuit de optiek van de wereldmuzikant en wereldmuziekfan is politiek & management niet een zaak van plooien en (be)schikken, maar van confronteren en van elkaar leren. Verschillen verrijken het leven. Er hoort wel een houding bij van respect voor anderen. Wie de wereld van verschil ziet als een verrijking, moet niet tegelijk het eigen gelijk en de eigen smaak willen opleggen aan anderen. Dat is inconsistent. Wel mag je de wereld (of beter: de cultuur) van anderen confronteren met jouw wereld (cultuur). Als besnijdenis van jonge meisjes in Senegal en Egypte meer gebruik dan uitzondering is, mag je best jouw mening daar tegenover zetten. Het is aan de ander om hier wel of niet lering uit te trekken. Een politiek die fragmentatie als uitgangspunt neemt, is tevens een politiek die confrontatie als vorm van communicatie hanteert. Dat is geen bevoogding. Het is simpelweg een manier om tegenstellingen vorm te geven. nonfiXe streeft er naar om niet alleen de oppervlakte van de wereldmuziek in beeld te brengen, maar ook deze diepere laag.

nonfiXe, 14 juni 2009

Frank van Empel en Caro Sicking

Share this:

Foucault maakt zich sterk voor het pluralisme. Er is volgens hem niet één rede. Absolute waarheden bestaan in zijn ogen niet.  En dus kan niemand zich op dé waarheid beroepen, laat staan die voorschrijven of opleggen aan een ander. Om die reden keert Foucault zich tegen politieke en maatschappelijke ordening en controle. Dat gaat verder dan alleen de wet- en regelgeving van overheden. De Franse filosoof heeft het over een veel breder begrip van disciplinering en normalisering, van ordening en controle. De disciplinering begint volgens Foucault al in het gezin. Kinderen worden door hun ouders of andere opvoeders (enkele uitzonderingen daargelaten)  al in de maatschappelijk gewenste vorm gekneed. Kerk, school, sportvereniging, leger en overheid nemen het estafettestokje daarna van de ouders/opvoeders over. Een overkill aan regels, voorschriften, geboden en verboden verstrengelt zich om de ontluikende persoonlijkheid. Lukt het al die instituties niet om een ‘normaal’ persoon af te leveren, dan resteert het ultieme machtsmiddel van overheid en samenleving: de gevangenis (en in sommige landen de doodstraf, voor als het écht niet lukt om iemand in het gareel te krijgen). Het Franse strafrecht gebruikt hiervoor de veelzeggende term ‘maison de correction’. 

Al deze systemen vernietigen met elkaar de mens als eigenmachtig, autonoom subject dat in vrijheid zijn wereld ontwerpt. De mens zit opgesloten in structuren die hij of zij niet zelf heeft bedacht en ook niet zomaar kan veranderen. Foucault gebruikt daarvoor diverse, veelzeggende begrippen, zoals: dwang (répression), overheersing (domination) en beheer (gouvernement).  Bestaande structuren, systemen, processen en culturen vormen zodoende een drempel voor verandering. Voor elke verandering, ook die van een vernietigende in een herstellende economie.

Hoe moet het dan wel? Hoe krijgen we de veranderingen die  broodnodig zijn om de mondiale vraagstukken van vandaag (zoals armoede, hongersnood, watertekorten en klimaatverandering) op te lossen? Voor een antwoord op die vraag grijpt Foucault terug op het individu. Daar ligt het vertrekpunt voor verandering. Hij pleit voor een herijking van de ethiek tot een zorg van de mens voor zichzelf  (souci de soi). Individuen worden niet alleen geacht zichzelf te sturen, maar ook anderen en de samenleving.  Mahatma Gandhi legt het simpel uit: Be the change you want to see in the world.

nonfiXe, april 2009

Share this:

Manifest Voor Verschil

Verschil moet er zijn

1.  Verschil is een condicio sine qua non voor selectie, keuze, nieuwe combinaties, innovatie en vooruitgang. Herhaling en eenvormigheid stompen af en leiden  tot tradities, routinematig handelen, armoede van geest en verkalking van systemen. 

2.  Bescherming van iedereen die vlucht voor uitbuiting, misbruik, knechting en armoede. De Aarde biedt voldoende om ieder in eerste levensbehoeften te voorzien en te laten proeven van de rijkdom van het leven. 

3.  Dat er ooit iemand was die een stuk land afpaalde en zei: ‘Dit is van mij’ en die daarmee de basis legde voor eigendomsrechten en natiestaten, rechtvaardigt niet dat mensen niet vrij over de Aarde mogen bewegen. Vrij verkeer is een mensenrecht. Iedereen mag gaan, komen, wonen en werken waar hij of zij wil.

4.  Kennis is voor iedereen toegankelijk. Eigendomsrechten op kennis worden niet erkend.  

5.  Iedereen vertegenwoordigt in de eerste plaats zichzelf en houdt rekening met anderen. Niemand hoeft voor zich te laten spreken of handelen.

6.  Regels zijn er voor de mensen. Niet andersom. Wanneer de wetgevende, rechtsprekende en/of uitvoerende macht ingaat tegen de rechten van de mens, zoals geformuleerd door de Verenigde Naties, gaan laatstgenoemde rechten voor.

7.  Geweldloze opstand, weigering, provocatie, verzet en activisme vergroten de betrokkenheid van mensen, garanderen verschil en behoeden systemen voor verkalking.

nonfiXe, juni 2009

Share this:

De werkelijkheid is zo complex als een tuin. Op tal van manieren probeert de tuinman de vernietigende werking van woekerend onkruid (lees: onwelkome planten) teniet te doen. Eenmaal begonnen, blijft de tuinman aan de gang. Verzaakt hij wegens ziekte of ongemak, dan hergroepeert een rhizoom zoals zevenblad zich ondergronds, zinnend op wraak. Het is om hopeloos van te worden. Zo vergaat het menig mens die denkt in statische tabellen en modellen wanneer hij de boze buitenwereld betreedt.

De meeste economen, ecologen en sociaal-psychologen prefereren lineaire denkmodellen. Ze kunnen niet omgaan met veelheden en verschillen, met spanningen, met niet sluitende theorievorming, met tegenstellingen, trendbreuken en onevenwichtigheden. Kortom: met de werkelijkheid. 

Vaste denkpatronen en gewoonten werken als wortelstokken in de genoemde tuin. Ze versterken zichzelf en elkaar. Er is in wezen maar één probleem: de werkelijkheid, zoals die zich aan ons voordoet, houdt zich niet aan de langzaam ingesleten routines van individuele personen en collectiviteiten. De werkelijkheid omvat veel meer en is veel diverser dan wij kunnen bevroeden. Verreweg de meeste ontwikkelingen lijken ons daarom te overkomen zonder dat we er iets aan kunnen doen. En de geschiedenis schijnt dientengevolge de resultante van discontinuïteit zonder begrijpelijke ontwikkelingsgang. De toekomst is een zwart gat vol onvoorziene gevaren. Het heden wordt bepaald door de onzekerheid van morgen.

De mens voelt zich machteloos beklemd tussen structuren, systemen, processen en culturen waarvan we de werking gedeeltelijk of helemaal niet begrijpen. Toch zijn we niet zo machteloos als we denken. Wij zijn namelijk in staat om vaste patronen en gewoonten te doorbreken, om nieuwe verbindingen te bouwen. Wij zijn creatieve (lees: scheppende) wezens. Het is deze creativiteit die de mens in staat stelt om boven de structuren, systemen, processen en culturen uit te stijgen en vrij te denken, te voelen, te zijn. Daarvoor is wél een bepaalde levensstijl vereist. Een levensstijl die open staat voor veelheid en verschil. Veelheid van alles. Van mensen, meningen, indrukken, impulsen… Verschil in ras, nationaliteit, karakter, geslacht, geloof, verleden, stemming… Zonder snel te oordelen, want dat vormt weer vaste patronen en gewoonten. Nieuwsgierig zijn. Vragen stellen. Aandacht geven. Eerlijk zijn. Zeggen wat je denkt zonder angst en zonder anderen te willen beschadigen. En dat steeds blijven doen. Dit alles begint bij het individu. Een individu dat in verbinding staat met de natuur waaruit hij of zij voorkomt. Die natuur is de verbinding. De natuur hebben we met elkaar gemeen. De natuur verbindt leven, heden, toekomst en verleden. Daar kunnen we maar beter naar luisteren. Door van dé natuur ònze natuur te maken, komen we als vanzelf uit op het pad van de duurzame ontwikkeling. We kunnen daar ingewikkelde definities voor bedenken, maar dat is niet nodig. Ieder voor zich weten we het wel. Diep van binnen zit onze natuur. Het begint bij het individu en het gaat verder bij waar dat individu andere individuen ontmoet, met hen praat, vragen stelt, probeert zich in de ander te verplaatsen. Dat kan op elk niveau en in elke discipline.

 nonfiXe mei 2009

Share this: