Hoe een verhaal de Arabische revolutie ontketende

Caro Sicking voor nonfiXe

Inmiddels kent zo’n beetje heel de wereld de naam van Mohammed Bouazizi, de Tunesische groenteverkoper die zichzelf in brand stak uit protest tegen de vernedering door de autoriteiten. Bouazizi, universitair opgeleid, verkocht groenten om het gezin van zijn moeder te onderhouden. Een vrouwelijke agente pakte zijn weegschaal af en gaf hem daarbij ook nog een klap in het gezicht. Toen Bouazizi zijn gelijk ging halen bij het gouvernement bleven de deuren voor hem gesloten, ogen en oren dicht voor de kleine man. Hij dreigde zichzelf in brand te steken als er niet naar hem geluisterd werd. En deed dat vervolgens. Hij overleed op 4 januari 2010 aan zijn verwondingen. Tien dagen later vluchtten dictator Zine Al-Abidine Ben Ali en zijn gehate tweede echtgenote Leila Trabelsi naar Saoedi Arabië, ettelijke miljoenen in hun koffers, terwijl in de rest van de Arabische wereld regiems op hun grondvesten schudden. Mohammed Bouazizi werd de held van de revolutie.

Barbertje moest hangen

De agente die hem geslagen zou hebben is Fayda Hamdi, inmiddels 47 jaar, ongehuwd en kinderloos. De enige vrouwelijke politie agent in Sidi Bouzid. Ze is op 28 december 2010 door Ben Ali gevangen gezet in Gafsa. De dictator wilde de volksopstand sussen door de dader te straffen. Fayda Hamdi zat bijna vier maanden vast. Toen pas kwam haar zaak voor. Op 19 april 2011 werd ze vrijgesproken. Ze heeft Mohammed Bouazizi niet geslagen.

Fayda Hamdi voelt zich zondebok. Haar positie, ongetrouwd, zonder kinderen en enige vrouw in het korps van negen agenten in een provinciestad, heeft haar die rol bezorgd.

Hamdi vertelt dat ze Mohammed Bouazizi met zijn groentekar aantrof op de taxistandplaats bij het station. Hij had geen vergunning om daar zijn waren te slijten. Ze sommeerde hem om weg te gaan. Hij schreeuwde en bedreigde haar. Er kwamen hulptroepen en ze hebben de weegschaal van Bouazizi afgepakt. ‘Ik deed gewoon mijn werk,’ zegt Fayda Hamdi. ‘En dat leidde tot de val van Ben Ali, en daarna opstanden in de hele regio.’

Daad van verzet of ongeluk?

Over de zelfmoord van Mohammed Bouazizi doen verschillende verhalen de ronde. Sommigen beweren dat hij dronken was en inderdaad met een jerrycan vol benzine liep te zwaaien. Maar de zelfverbranding was een ongeluk, zeggen deze stadsgenoten.

Zijn familie is inmiddels uit het stadje vertrokken. Druk van de media en aanhoudende geruchtenstromen die de heldenstatus van hun zoon en broer betwisten naast aantijgingen van zelfverrijking verhitten de steppelucht. Het graf van de verloren zoon ligt er eenzaam bij.

De duivel met de knoppen

De Franse krant La Liberation sprak in juni 2011 met Lamine al-Bouazizi, naamgenoot maar geen familie van de held van de revolutie. Deze vakbondsman vertelt hoe hij en geestverwanten al gedurende langere tijd zaten te spinnen op een juist moment om het regiem van Ben Ali omver te werpen.

De stakingen in de fosfaat mijnen van Gafsa, 2 jaar eerder, hadden volgens Lamine getoond dat de grond onder de voeten van de dictator aan het scheuren was. Wat nodig was, was een daad, een gebeurtenis, die als lont zou fungeren om het hele volk mee te krijgen. Die daad werd, al dan niet met opzet, gepleegd door Mohammed Bouazizi op het plein voor het gouvernementsgebouw van Sidi Bouzid. ‘Het verhaal was binnen een uur bedacht,’ zegt de vakbondsman tegen La Liberation. ‘We zeiden dat Mohammed universitair geschoold was, om alle werkloze academici – waarvan Tunesië er veel heeft – mee te krijgen. Om lager opgeleiden te bewegen, verzonnen we de klap in zijn gezicht door de vrouwelijke agent. In deze rurale en traditionele omgeving choqueert zoiets. Bovendien zijn de mensen bekend met onderdrukking door autoriteiten.’ Dan pakt hij met een brede glimlach zijn telefoon uit zijn zak. ‘Dit is de duivel,’ zegt hij. ‘Dit is ons wapen. Met een paar drukken op de knop verspreid je het gerucht.’ De oorveeg bleek het juiste ingrediënt. Na enkele uren demonstreerden 2000 mensen op het stadsplein. ‘Die dag begrepen we dat de angst van kamp was gewisseld. We zagen het in de ogen van de politie.’

De hoofdrol

Het resultaat is wat telt in de ogen van activisten zoals Lamine. Ben Ali is weg. Fayda Hamdi werkt weer bij de gemeente, binnen, in een kamer zonder ramen, verbaasd natrillend van de hoofdrol die ze kreeg in een menselijk drama dat een land bevrijdde. De hoofdrol in een verhaal dat de Arabische wereld voor altijd veranderd heeft. Hoe het afloopt? Of Tunesië zich tot een echte democratie ontwikkelt? Hoeveel doden en gewonden er nog moeten vallen in Egypte, Syrië, Libië, Bahrein, Jemen en de rest van het Midden Oosten? Dat zal mede afhangen van de verhalen die vandaag en morgen geschreven worden.

nonfiXe, 20 december 2011

Afbeelding: ‘Dégage’ was de kreet waarmee het Tunesische volk Ben Ali het land uit joeg en democratie eiste

Share this:

Gek genoeg komen wij allen voort uit moeders die midden in het leven stonden. Ze dronken en rookten gewoon tijdens een of meerdere, geplande of onverwachte zwangerschappen. Ze gebruikten aspirine tegen de hoofdpijn, aten blauwschimmelige, rauwmelkse kazen en verschoonden ook gewoon de kattenbak. Nog los van alle fysieke arbeid die ze over het algemeen als thuisvrouw dienden te verrichten.

En dan, na het enórme trauma van onze (thuis-)geboorte, werden wij te slapen gelegd in versgeschilderde wiegjes die hun felle, lood-zware dampen nog uit stonden te puffen. Ingebakerd en wel, geen kans om op je zij te gaan liggen. Bewegen mocht niet; huilen wel. Maar dan was er ook snel dat begeerde object (nu vooral op tv/billboard/internet): 
de moederborst! Wat was er toch tegen siliconen in speenvorm?

Toen we groter werden bleek alles te kunnen voldoen als speelgoed: niet-kind-veilige medicijnpotjes, onbeveiligde gootsteen­kastjes met een keur aan easy-to-open chemicaliën, pappa’s gereedschap, vooral de houtsnijbeitels, de naaimand en niet te vergeten de rieten manden met flessen alcohol naast de boekenkast. Spelen was één groot feest.

We dronken trouwens water uit de kraan, niet uit een fles, zonder verdunning met bubbels of limonadesiroop. We dronken ook wel met z’n allen uit één fles. Gek genoeg is er, ondanks al deze evidente besmettingshaarden, nooit iemand omgekomen.

We aten ook gewoon álles: wit brood met roomboter (échte boter moesten we later uitleggen), aardappelen met vette jus, seizoensgroenten, erwtensoep en bergen snoep want dat leek in guldens allemaal niets te kosten. We dronken koolzuurhoudende dranken die stijf stonden van de suiker. Maar … we werden niet dik, niet eens díkker, gewoon omdat …

We altijd buiten speelden!

Vaak vertrokken we ’s ochtends vroeg als de zon de dauw trachtte te verdampen en keerden we pas huiswaarts tegen de tijd dat de straatlantaarns aan floepten. Dan staken we over zonder ook maar één kant op te kijken.

En niemand wist waar we de hele dag waren, niemand kon ons bereiken … 
(want niemand had niemands nummer)

We maakten karretjes uit oude kinderwagens en probeerden ze uit in de duinen. Na een aantal confrontaties met het alomtegenwoordige prikkeldraad kwamen we er achter dat die krengen geen remmen hadden.

Gevaarlijk? Ach, vader had misschien een ‘potje’ voor op de brommer, maar een helm voor op de fiets? Get-a-life! Zijwieltjes? Dat heette (en wás in de dagelijkse werkelijkheid) gewoon een driewieler! Nee, dan de automobielen waarin onze ouders ons leven in de waagschaal stelden; de enige riem in de auto, zat aan de broek van mijn vader! En de airbag moest nog worden opgevouwen.

We bezaten ook niet zo veel. We hadden geen Playstations (al dan niet portable), geen Nintendo’s, geen Wii’s en geen X-dozen. Naar, raar, maar waar, er waren geen videospelletjes, erger nog: er was geen video, behalve in de Latijnse les op school!

Films keek je voor een paar piek in de ‘bioscoop’: met z’n allen tegelijk naar één (1) film kijken. We hadden wel twee (2) televisie­kanalen uit de ether (?!) en we hadden daartoe één (1) antenne op het dak! Het was behelpen zonder videorecorder, dvd- of blauwestraal-speler. Zonder om-je-heen-geluid, afstandsbediening, draadloze en mobiele telefoons, zonder sms, mms, stem-post, reminders en computers, laptops, desktops, néé laat staan zonder INTERNET!

En dus zonder e-mail, Youtube, Hyves, Face Book, Twitter en MSN chats! Hel néé!

Wij spraken onze ‘vrienden’ face-to-face en lazen een book! Een boek, niet een e – boek. En ook niet een trouwens… want we hadden geen … (zie hierboven).

Dus maar weer naar BUITEN met die VRIENDEN, om te PRATEN over wat je gister had gezien op tv: hadden ze altijd net naar het andere net (ned?) gekeken. Dus speelden we leuk met wormen, trokken een duizendpoot ál zijn pootjes uit en maakten we moddertaartjes  (nooit een van verkocht) als het weer eens had geregend. Dan deden we regenlaarzen aan zodat het weer wat meer regende. En stampten we in de plassen tot we moesten plassen.

Ook als de zon scheen gingen we naar buiten; dan liepen we (of fietsten we -alweer zonder helm-) naar het huis van het vriendje of vriendinnetje en belden aan -nee dat kan niet met een i-phone, daar is nog geen ep voor-, om te vragen of hij of zij ook buiten wilde meegenieten van die fijne zonnestralen.

Bijvoorbeeld om daarin een spel te spelen wat we zelf bleken te kunnen bedenken. Met stokken en oude tennisballen. Dat noemden we: heen-en-weer-stokkie; nu heet het korter: hokkie. Al snel gingen de grote mensen zich ermee bemoeien en kregen we verenigingen. En dan moest je eerst laten zien dat je hét kon?! En sommigen konden het niet. En dat was soms akelig pijnlijk. Maar ook dat hebben we overleefd.

Door al dat op-straat-gedoe werden we ook wel eens baldadig. Ergens (blijven) hangen was niet onze stijl; hangen was voor de was. Dan ‘ondernamen’ we dingen die eigenlijk niet mochten. Van onze ouders niet, van de buurtbewoners niet en van de politie en de wet al helemaal niet. Fikkie stoken. Banden lek prikken. Een (oude) damestasje meegrissen in het voorbijgaan. Nieuwkomers in de buurt laten betalen voor snoep voor de hele groep. Ach, we waren lekker bezig. En als de juut, de flik, je dan te pakken kreeg… waren je ouders boos … en lieten je rustig een nachtje ‘brommen’.

We deden veel – we deden samen – we deden goed, fout en goed fout. Dat heeft ons gemaakt tot wie we zijn: mensen die doen, die durven, die dingen oplossen en uitvinden. En die nog steeds fouten maken als basis voor wat ze verder bedenken, schrijven en ontwikkelen.

En we doen dat nog steeds: de afgelopen 50 jaar innoveerde zich wezenloos, bedacht wat nog niet bestond en probeerde het leven een fraaie vorm te geven.

Wij hadden de vrijheid – het falen – het succes – de verantwoordelijkheid. En we hebben geleerd daarmee om te gaan … en meer! Want we geven het ook weer door …

Daarom geef ik op 11-11-11 een feestje dat jullie aller aanwezigheid vereist.

Na zo’n dramatisch einde volgt meestal een gironummer.

Ik volsta met een groet.

Antos Szkudlarek

nonfiXe 02.11.11

Share this:

Caro Sicking voor nonfiXe

‘Ik zie dat u gisteren aangifte heeft gedaan. U bent uit een rijdende trein gesprongen?? Als u even in de hal wilt wachten, dan komt een collega zo bij u.’ We gaan terug naar het setje van drie wankele stoelen. Na enige tijd komt een andere agent uit een andere kamer ons halen. Hij schrijft in nauwgezette letters naam en datum op de papiertjes die het verlies van identiteitspapieren moeten bevestigen. In dezelfde ruimte aan een ander bureau zit zijn collega luidruchtig te praten met een man en een vrouw en ook te schrijven. Onze briefjes worden op zijn bureau gelegd. Hij stopt zijn gesprek en kijkt ons aan. ‘Beroofd. Wat een schande.’ Hij zoekt steun met zijn blik bij het stel aan zijn bureau.’ ‘Niet alle Tunesiërs zijn zo,’ roept de vrouw. ‘Overal heb je goede en slechte mensen,’ zegt de man. De agent bestudeert ondertussen de briefjes. De naam Franciscus kan hij nauwelijks uitspreken, maar hij probeert het wel. Dan pakt hij zijn stempel. Oefent een paar keer op een leeg blaadje en zet vol zelfvertrouwen over het slagen van zijn missie een blauwe afdruk op het papiertje. ‘Voilà, u kunt naar de ambassade! Maar eerst nog even een handtekening halen bij mijn collega in de kamer hiernaast. Wacht u maar in het portaal.’ Weer gaan we op de invalide stoelenrij zitten. Inmiddels weten we hoe dat te doen zonder voorover te kieperen.

Bij Marouan in de kamer zit een oude krom gebogen vrouw met haar dochter. Ze roepen hard en bewegen met hun armen. Marouan probeert ze te sussen. Dat werkt averechts. Een collega schiet hem te hulp. De vrouwen bedaren wat. Dan worden wij geroepen. We staan naast de vrouwen voor het bureau met de enige computer. ‘Veel problemen,’ zegt Marouan verontschuldigend. Achter hem een archiefkast op twee linkerpoten. De rechtkant ligt op de grond. Stapels papier hangen uit de scheve kastdeur. Een briesje fluit door de gebroken ruiten. Het enige wat ontbreekt is het geluid van druppelend water uit het plafond. Maar het regent niet. De vrouwen praten door terwijl Marouan ons probeert te helpen. “Sorry voor het lange wachten.’ Hij zet zijn handtekening precies op de stempel. ‘Zo u kunt gaan.’

Als we in de felle zon de rode trap aflopen, rent hij ons achterna. ‘Hoe gaan jullie naar Tunis centrum?’ ‘Met de taxi.’ ‘Ik rijd mee.’ Even later razen we over de ring. Maximum snelheid: 90 km/u. De meter geeft 130 km/u aan. De politieman voorin, naast de taxichauffeur, zwijgt.

Frank kraakt, gekneusde ribben kleuren zijn rug blauw. ‘Moet je maar niet zo stom zijn om uit een rijdende trein te springen.’ ‘C’est un homme!’ reageert de agent, onder de indruk van de actie van Jimmy Bond sneller dan zijn eigen schaduw, minder Lucky dan Luke en momenteel sans papiers in Tunis.

Deel III uit de reeks Treinroof in Tunis. Deel I De boot naar Tripoli vaart niet, de boemel naar Sidi Bou Saïd gaat wel. Deel II Ik heet Ahmed. Als je iets nodig hebt, kun je me bereiken in kliniek El Manar.

nonfiXe, 12 – 13 oktober 2011, Tunis

Share this:

Caro Sicking voor nonfiXe

Zoals een lading tomaten uit een omgekieperde vrachtwagen over een bergachtige grintweg rolt, sommige rode rakkers geplet raken, andere doorrollen tot een steentje hen stopt en de weg eruitziet als een bloedbad voor wie niet weet waar al dat rode spul vandaan komt, zo ligt de rode broek op de grond voordat-ie uit het zicht verdwijnt door het raam van de rijdende trein. De rode broek van Frank met Frank erin.

We zaten te praten met een Libiër en een Tunesiër over de verschillende landen, Gaddafi en de aankomende verkiezingen, toen een jongen met een pet achterste voren op zijn hoofd een duik maakte naar de rugzak tussen Frank z’n benen en even pijlsnel uit de deur van de rijdende trein sprong die open werd gehouden door twee vrienden die tegelijkertijd naar buiten sprongen. Frank bedacht zich geen seconde en speerde erachter aan. Maar hij viel en de jongens kwamen weg. De deur sloot onverbiddelijk naadloos achter mijn vallende ster en de trein kart op haar gemak door. Het duurt nog minstens een kwartier voordat we in Tunis aankomen.

De Libische man met blond haar en blauwe ogen legt aan de andere reizigers uit wie wij zijn. Verontwaardiging alom,  steunbetuigingen en excuses. De Libiër probeert Frank te bellen. Verward geef ik het verkeerde nummer. Eindelijk komen we aan op Tunis station. Mijn voeten raken de grond niet, een wolk van Arabische mannen draagt me naar de politie post. Een dikke agent zit nietsvermoedend een sigaretje te roken op een bankje. Zes mannen roepen door elkaar heen het verhaal van de roof.

De agent neemt me mee naar een hok achter de kaartverkoop en begint driftig te bellen. ‘Shit, ik heb 52 in plaats van 54 gezegd,’ bedenk ik en vraag of ik nog een keer mag bellen met de telefoon van de Libiër. De mijne is leeg. Geen gehoor. Mijn telefoon gaat in het uit de muur hangende stopcontact van de ticketbox. Reizigers lopen langs mijn nog steeds druk gebarende begeleiders die me proberen op te beuren in het smalle gangetje naar het perron. Iemand zet me op een houten stoel. Dan belt Frank de Libiër. Hij is hard gevallen, maar in orde, zegt hij. Opluchting in de groep en ik ontspan wat.

‘Alsjeblieft, wat fluss,’ de Libische man steekt me een paar bankbiljetten toe. ‘Neem aan. Je hebt het nodig.’ Ik wil niet. ‘Jouw land is in oorlog. Je kunt het beter zelf gebruiken. Ik heb zelf ook bankpasjes.’ Hij dringt aan. ‘Het is niets.’ Dan geeft hij de 60 TDN aan een van de andere mannen en zegt hem mij dat geld te geven. ‘Pak aan,’ zeggen de Tunesiërs in het Frans. ‘Hij is een Libiër. Hij is rijk. Jij hebt het nodig. Je bent bestolen.’ Ze drukken het geld in mijn handen. De gever is weg.

‘Hij is op het politie bureau van La Goulette,’ zeg ik tegen de dikke agent die meteen met zijn collega belt. De Libische vrouwen komen het hok in. ‘Hoe heet je eigenlijk?’ Ze laten een flesje koele frisdrank achter op de wankele tafel. Dan komt de man. ‘Ahmed’, zegt hij. ‘Ik heet Ahmed. Als je iets nodig hebt, kun je me bereiken bij de kliniek El Manar. Daar ligt mijn broer. Ik ben er iedere dag.’

Ik loop alleen terug over de Avenue Bourguiba naar het hotel. Frank komt een paar uur later met de taxi die ik betaal met Libisch Tunesische Dinars waarop het hoofd van de verdreven dictator Ben Ali prijkt.

Deel II uit de reeks Treinroof in Tunis: Deel I Geen boot naar Tripoli, wel de boemel naar Sidi Bou Saïd. Deel III Het politie bureau van La Goulette

nonfiXe, 12 -13 oktober 2011, Tunis

Share this:

Caro Sicking voor nonfiXe

We zitten in El Hana International hotel aan Avenue Bourguiba, Tunis. Om ons heen bedden en rolstoelen gevuld met Libische vrijheidsstrijders die naar Tunesië  zijn gebracht om te herstellen. Kinderen met beide handen in het verband spelen in de lift. Mannen met donkere ogen strompelen op krukken voorbij, onze blikken zoveel mogelijk mijdend. Het hotel is een hospitaal geworden. Er zijn geen toeristen. De enige Europeanen in het tien verdiepingen tellende gebouw, dat zijn wij. Naar Tunis gekomen om met een daarvoor gecharterd cruiseschip herstelde Freedom Fighters terug te brengen naar hun land. Over zee. Over land is te gevaarlijk en het duurt veel langer.

De uitnodiging kwam van een Tunesische vriend, met de vraag om de verhalen van Libiërs aan boord op te tekenen. Velen spreken enkel Arabisch. En ze zijn zwijgzaam, deze jongens die een oorlog hebben gevochten, argwanend tegenover vreemdelingen in de Libische enclave in Tunis.

El Hana is niet het enige hotel dat is omgeturnd tot ziekenboeg. Er zijn ongeveer 1 miljoen Libiërs doorgestroomd naar buurland Tunesië. Velen daarvan zitten in hotels en klinieken in Tunis. Op straat struikel je over de kraampjes met vlaggen, hangers, T-shirts en andere gadgets waarop het nieuwe Libië – rood/zwart/groen met witte halve maan en ster – schittert. Ondanks de sympathie die je voelt voor mensen die zich onder hun dictator uit vechten, is de sfeer beklemmend en bij tijden zelfs agressief. Niet vreemd overigens. Gewone jongens hebben ineens een wapen in hun handen gekregen en zijn gaan vechten, gewond geraakt, hebben kameraden verloren. Daarna zijn het geen gewone jongens meer. Bovendien hebben ze overduidelijk geld, de Libiërs. In tegenstelling tot de gastheren en vrouwen uit Tunesië die citronade en muntthee serveren met een glimlach maar voor wie melk niet meer voorradig is. De export van levensmiddelen naar buurland Libië heeft schaarste veroorzaakt en de prijzen in Tunesië omhoog gejaagd.

We ontbijten niet in El Hana tussen de vrijheidsstrijders die het buffet om acht uur ’s ochtends al geplunderd hebben. Een terras even verderop serveert goede koffie en croissants op de brede stoep in de zon.

Bericht van Mongi Farhani dat hij een dag later aan zal komen, wat betekent: vrij vandaag. Geen trip naar Tripoli en geen interviews met politici en facebook activisten. Carthago in de zon aan zee, een mooie bestemming.

De TGM rijdt met grote regelmaat tussen Tunis en Sidi Bou Saïd, veel stoppen, waarvan een in Carthago Hannibal. Schoolgaande kinderen springen op en af de rijdende trein, hangen in trosjes aan de buitenkant van deuren of houden deze open met hun lichaam. We rijden langs cruise schepen als flatgebouwen met daarop de spaarzame blanke blonde toeristen, geen Libiërs. Ieder station wordt vrolijk aangekondigd door gefluit van het locomotiefje en de zon schittert op de rails.

In Carthago zijn de straten verlaten. Grote witte huizen staan met gesloten luiken stil langs de weg. Deze rijke buurt is dood gevallen. Naast de geloken villa’s van ambassadeurs, voormalig regeringsfunctionarissen en al wat rijk is in dit arme land, liggen de ruïnes der Romeinen er even stil bij. De imposante archeologische sites zijn mensloos gelijk de straten. Carthago is thuis voor diverse gevallen machthebbers: Feniciërs, Romeinen, hedendaagse dictators. Megalomanie heeft eerst Bourguiba en later Ben Ali ertoe verleid om óp de site der antieken een paleis te bewonen. Groene wachthokjes voor bewakers meanderen mee met de witte paleismuur. Een trap verschaft rechtstreeks toegang. Grote lampen die ’s avonds de Thermen kunnen verlichten, wekken de verbeelding over feesten der dictators. Zou de dochter van Gaddafi, Aïsha die in het advocatenteam van Saddam Hoessein zat, hier haar verhouding met Berlusconi begonnen zijn? ‘Verboden te fotograferen in de richting van het paleis,’ staat op het bord naast een pad dat naar graven van Feniciërs leidt.

Terug in de trein met de open deuren en springende jongeren rijden we richting Sidi Bou Saïd, badplaats met wederom een paleis. Maar hier waren De Beauvoir en Sartre de dictator en ook ons voor. ‘Waar is de zee?’ ‘Door de Medina, langs de moskee, daar rechts en dan de trap af,’ antwoordt de man. Sidi Bou Saïd ligt op een berg. Om bij de zee te komen moet je eerst omhoog en daarna over een stenen trap naar beneden. (Bijna) vrijende paartjes bevolken de trappen. De meisjes luisteren verlegen opkijkend van onder hun hoofddoek naar lonkende woorden van bewonderaars. Iets wat een jaar geleden niemand durfde. ‘We gaan die trap straks niet naar boven lopen’, zeggen we na een kwartier afdalen en nog geen eind in zicht.

Uiteindelijk komen we langs een bouwplaats uit op de weg langszee. Aan de overkant is een kleine jachthaven met terras. Mensen flaneren over de boulevard. Een hond en kat imiteren een Disney film rondom een struik. Uiteindelijk verjaagt de kat de hond. Hier geen tekenen van oorlog. Hier geen bijtende armoede, geen vuilnis op straat, maar wel, zoals overal, gastvrije obers en koele citronade in de schaduw.

‘Je kunt alleen maar terug over de trap tenzij je een auto hebt.’ Hij glimlacht vriendelijk, zwarte tanden afgewisseld met gaten in zijn onderkaak. Voor ons lopen twee vrouwen en een blonde man. Een van de vrouwen draagt een niqab, de andere heeft gewoon een hoofddoek zoals de meesten. De man loopt voorop en wacht regelmatig goedmoedig grapjes makend. De vrouwen lachen en zuchten, trekken een sprintje omhoog om daarna stil te vallen. Schoenen uit, schoenen aan. ‘Kijk hij is ook een man, en hij hijgt ook,’ lacht een van hen en wijst naar Frank, terwijl we hen langzaam inhalen, door hen ingehaald worden en elkaar zo telkens passeren op de berghelling.

Het blijken drie Libiërs. De man is op pad met vrouwen van zijn broers. Eén broer ligt in Tunis in de El Manar kliniek waar zijn been behandeld wordt, twee schotwonden. Tunesië heeft de hele familie welkom geheten, zoals bij velen en volgens de wetten der gastvrijheid.

Frank en de man praten over voetbal, terwijl ik met de vrouwen voorop loop. We lachen om onze slechte conditie op deze lange bergtrap in de zon. De vrouw met de niqab wuift deze omhoog, ik kijk haar recht in haar bruine ogen, ‘pfffff, te heet’ en gezusterlijk klimmen we verder. Boven nemen we afscheid, zij gaan rechts, wij links en we kopen de enige souvenir van deze reis: een handje van Fatima voor een van onze dochters.

Op het station van Sidi Bou Saïd ontmoeten we onze Libische vrienden opnieuw. Vreemd omdat de meeste Libiërs in grote auto’s rondgereden worden. In de nu drukke trein raken we verspreid, maar de man zit tegenover ons, naast een Tunesische man. We raken gevieren in gesprek. Zij spreken Arabisch met elkaar en wij Engels met de Libiër en Frans met de Tunesiër. Toch is het een wonderwel begrijpelijke conversatie. Onze Libische vriend verwacht ieder moment een oproep voor de boot om met zijn familieleden terug naar huis te keren. Dezelfde boot als waar wij op wachten?

De jongen uit Tunesië ziet meer toekomst in Europa, Frankrijk met name, maar hij weet nog niet hoe dat aan te pakken. Nu werkt hij onder zijn kunnen in een hotel voor weinig loon.

Om ons heen raakt de coupé steeds leger. Alle jongeren zijn uitgestapt op drie na. Twee van hen hangen vertrouwd in de deur die ze zo open houden. We passeren het enige station waar de trein niet stopt, maar wel vertraagt. Een van de jongens schiet razendsnel tussen Frank z’n benen en grist zijn rugzak weg. In een flits springt hij uit de rijdende trein, gevolgd door de twee ‘portiers’. Frank is ook razendsnel. Hij springt de jongeren na… door de nog open deuren die na hem sluiten en verhinderen dat de Libiër ook jumpt. Ik zie de rode broek van Frank neer storten op, ja op wat…?

Deel I uit de reeks Treinroof. Deel II Ik heet Achmed. Als je iets nodig hebt, kun je me bereiken bij de kliniek El Manar. Deel III Het politie bureau van La Goulette

nonfiXe, 12 – 13 oktober 2011, Tunis

Share this:

De oude Grieken hadden meer dan twee millennia geleden al door dat, om belangrijke boodschappen bij mensen tussen de oren te krijgen, verhalen nodig zijn. Hoe groter de boodschap hoe groter het verhaal. De Bijbel, de Thora en de Koran bevatten veel van die in verhalen, fabels en parabels verpakte boodschappen. Maar er zijn ook minder verheven, alledaagse manieren om via verhalen met anderen te communiceren. Kinderen krijgen bepaalde levenslessen al op vrij jonge leeftijd via sprookjes toegediend. Later leren ze van Harry Potter hun fantasie te gebruiken. Ze krijgen zelfvertrouwen van Robin Hood en Frodo. Alle films, toneelstukken, schilderijen, gedichten, romans en essays bevatten metaforen, verhaallijnen, lessen. Sommige zijn expliciet, andere liggen impliciet verborgen tussen de woorden en de dingen. Schrijvers, tekenaars, kunstschilders, toneelspelers en prekers verstaan de kunst – de één beter dan de ander – om langs deze indirecte weg boodschappen over te brengen.

Voormalig vice-president van de Verenigde Staten, Al Gore, gebruikte een soortgelijke methode om de milieuproblematiek onder de aandacht van een groot publiek te brengen. Complexe problemen, grote verhalen, ingenieuze techniek en het nodige kabaal om op te vallen. De DVD-boxen met BBC documentaires over het leven op Aarde en de Natuur, die in de slipstream van het door Al Gore gestarte discours gretig aftrek vonden,  moeten in hetzelfde licht worden bezien. Ze vormen als het ware een vertaling van Gore’s door beamers uitvergrote grafieken in dure congrescentra naar de vertrouwde tv en Play Station bij de mensen thuis, waar Gore moet concurreren met al die andere kijkbuis helden.

Verhaallijnen (storylines) brengen en houden mensen met verschillende, elkaar overlappende percepties, belangen, drijfveren, dromen, ambities, achtergronden en verstandhouding bij elkaar. Ze vormen het cement tussen de bouwstenen (woorden, zinnen, alinea’s) van het discours.

Schrijvers en andere kunstenaars zetten accolades bij ontwikkelingen, gedachten en gebeurtenissen. Ze selecteren, organiseren en interpreteren, ze geven er betekenis aan. Door op het oog irrelevante issues, technologieën en ideeën uit te filteren of te simplificeren, creëren ze een effectieve, begrijpelijke boodschap. Kunstenaars accentueren door middel van overdrijving, vormgeving, stijl en framing. Framing is de inkadering van een issue. Een frame is ‘een perspectief van waaruit een amorfe, slecht gedefinieerde, problematische situatie betekenis krijgt en aangepakt kan worden’[1]. Doorlopend framen en reframen helpt mensen om het niet-lineaire karakter van ontwikkelingen, gedachten en gebeurtenissen te herkennen en te erkennen.

In een samenleving die bol staat van de informatie, waar mensen via skype, facebook en twitter op elk uur van de dag en de nacht overal ter wereld bereikbaar zijn, waar wetenschappelijke artikelen vrij beschikbaar zijn voor iedereen en mensen dreigen te bezwijken onder de impulsen die overal vandaan komen, in die samenleving doen wellicht ook wetenschappers er verstandig aan om niet alleen onderzoeksresultaten te produceren, maar zich ook te verdiepen in hoe je mensen bereikt en raakt.

nonfiXe, 15 juni 2011

Share this:

Tom is nu wees, denkt Nassr en weet niet goed hoe hij zich daarbij voelt. Hij heeft hem niet meer gezien sinds haar verjaardag. Tom kwam nog maar zelden naar huis. ‘Hoe hou je het hier vol?’ Hij kijkt walgend naar zijn moeder die met open mond zat te slapen in haar rolstoel. ‘Iemand moet voor haar zorgen.’ Tom wendt zijn hoofd af. ‘Ze is zichzelf niet meer.’ ‘Nee, maar soms, soms komt ze terug.’ ‘Heb jij geen leven, man?’ Ze zitten tegenover elkaar aan de ronde tafel. Twee jeugdvrienden. Twee broers bijna. Nassr pakt een zakdoek en veegt het kwijl van de kin van Astrid. ‘Je bent toch geen verpleegkundige.’ ‘Jij wel, bijna. Hoe gaat het met je studie?’ Tom haalt zijn schouders op. ‘Ik denk dat ik er maar mee kap. Ik houd niet van zieke mensen. Hoe kan ik dan arts worden?’ ‘Wat ga je dan doen?’ ‘Weet niet, een beetje chillen, op reis of zo. Medicijnen is zo saai.’

‘Vroeger kwam ik hier liefst rond etenstijd omdat jullie altijd zo lekker aten.’ En omdat er altijd genoeg eten was, denkt hij erbij, maar dat zegt hij niet. ‘Ze heeft je gevangen met haar lasagna’, lacht Tom. ‘De lasagna met het geheime ingrediënt wat we nooit konden raden. Ik denk nog steeds dat ze er een paar druppels cola doorheen deed. Maar goed, jij zit hier nu vast. Ik ben weg.’ Hij juicht bijna. ‘Ik ben ontsnapt. Maar jij, jij zit hier nu in mijn plaats en je verpleegt mijn moeder.’ ‘Ze was mooi’, zegt Nassr. ‘Kom, we leggen haar in bed en gaan een biertje halen.’ Tom pakt zijn moeder in de brandweergreep over zijn schouder en draagt haar naar boven. Nassr ruimt de koffiekoppen op. ‘Heb je haar op haar zij gelegd?’ ‘Ja. Ga je mee?’ Nassr heeft een glas water in zijn hand. ‘Direct. Even dit op haar nachtkastje zetten. Zullen we een briefje schrijven voor als ze wakker wordt?’ ‘Kom nou maar mee man, ze wordt niet wakker.’

Zo vierden ze de 47ste verjaardag van Astrid. De jongens komen om 04.00h stomdronken thuis, bakken eieren en crashen in hun bedden.

Toen het gebeurd was, wilde Nassr het Tom als eerste vertellen. Maar die nam de telefoon niet op en je zegt niet tegen iemands voicemail dat je zijn moeder gedood hebt. Dus ging hij naast het lijk van Astrid zitten en streelde haar haren. Hij zag de uitgroei bij haar scheiding. Ik had je haren moeten verven, denkt hij. Als je sterft, moet je er mooi en verzorgd uitzien. Nassr trok het lichaam van Astrid op zijn schoot en probeerde op te staan. Uiteindelijk lukte dat. De vrouw hing in zijn armen. Hij sleepte haar door de kamer naar de tot slaapkamer verbouwde bijkeuken. Dat hadden ze gedaan toen Astrid geen trappen meer kon lopen. Eerst kwam er zo’n stoelliftje. Ze snapte maar niet hoe het te bedienen. Omhoog en omlaag vertaald in knoppen en pijlen. Astrid vloog omhoog en roetsjte totaal ongecontroleerd de trap weer af. ‘Je leert het wel,’ zei Nassr bemoedigend. ‘Gewoon wat meer oefenen.’ Hij deed het nog een keer voor. ‘Jij vindt dit leuk hè? Je voelt je lekker superieur nu,’ beet ze hem toe. Toen de stoellift een keer bleef steken, halverwege de rit naar boven en Astrid gevangen zat op de trap terwijl Nassr boodschappen aan het doen was, besloot hij dat het anders moest. Hij verbouwde de bijkeuken met hulp van Tom. Er zit een kleine badkamer aan vast. Nu sleurde hij het vrouwenlijk naar die badkamer. Hij zette haar met moeite in het zitbad. Een bezemsteel, schuin in het bad geplant, hield haar romp omhoog. De veger kriebelde haar kin, een horizontale baard. Hij begon haar te wassen. Het bloed in de grijs geworden wonden was gestold en moest met een washandje weggehaald worden. Nassr waste haar haren. Hij droeg plastic handschoenen die het kammen bemoeilijkten. Voorzichtig bracht hij de haarverf aan op de hoofdhuid. Nu even intrekken. Nassr liet het bad leeglopen. Het gaf een koud hard gevoel, dat lege bad. Resten bloed vermengd met water vormden rode druppels die zich vleiden tegen de naakte benen van de vrouw. Hij bedekte Astrids’ lichaam met een grote handdoek. Dan draait hij zich abrupt om, alsof iemand hem riep en hij opeens haast had, hij loopt terug naar binnen en checkt facebook om te zien of Tom online is. In plaats van Tom trof Nassr een oud klasgenootje om mee te chatten. Een jonge uitgave van Astrid, de gelijkenis viel hem ineens op. ‘Heeej Nassr, hoesie?’ ‘Astrid is dood’ ‘Hoezo???’ ‘Heb haar met een mes gestoken toen de pillen niet werkten’. Hij had de bekentenis getypt met tien vingers. Op facebook lijkt alles minder ruw, alsof het niet waar is, behalve wanneer je goed nieuws hebt, dan feliciteert iedereen je, maar ook dat is na heel korte tijd weer vergeten. Op facebook kun je doen wat je wilt, zonder consequenties.

De kookwekker ging. Tijd om de verf uit te spoelen. Hij draaide de radiator wat hoger, zodat ze het niet koud zou krijgen. Astrid kon zo vreselijk kouwelijk zijn. Het water stroomde over zijn hand om de goede temperatuur te bepalen. Een washandje op haar voorhoofd, zodat de verf niet in haar ogen kon komen. Behendig woelde hij door de glanzende, nu mahonie bruine, haren terwijl zijn rechterhand de douchekop bediende. Verf spoelde langs haar schouders naar beneden en vermengde zich met de restantjes bloed. Zo goed hij kon, droogde Nassr Astrid. Daarna nam hij haar in de brandweergreep, zoals Tom altijd deed, en droeg haar naar het bed. De afstandsbediening deed het weer sinds hij het batterijtje had verwisseld. Langzaam kwam de rug met het hoofdkussen overeind totdat Astrid leek te zitten. Weer bedekte Nassr haar lichaam. Hij pakte een föhn uit de dressoir en blies haar haren droog. Door het geluid hoorde hij de bel niet. Daarom schrok hij toen er opeens politie in het kleine kamertje stond. Een van de agenten had zijn revolver getrokken uit voorzorg. Nassr keek van de twee mannen naar Astrid. Dat laatste ogenblik herstelde hij zich. ‘Wacht even. Ik ben nog niet klaar. Direct ga ik mee.’ Onverstoorbaar kamde hij haar haren. ‘Kunnen jullie ons even alleen laten?’ De agenten verlieten de kamer en Nassr kleedde Astrid aan. Hij koos voor een zorgvuldig opgevouwen rood met paars truitje van T-shirtstof en een lange wervelende rok. Haar lievelingsrok uit de tijd dat ze nog kon dansen. ‘Je bent dikker geworden,’ zei hij vertederd, terwijl hij kracht zette om de rits te sluiten. Een klop op de deur wekte hem. ‘Wat ben je aan het doen? Je moet meekomen naar het bureau.’ Nassr wierp nog een blik op Astrid. ‘Nu kan ik je wel even alleen laten. Je ziet er prima uit. Ik ben zo snel mogelijk terug.’ Hij blies een handkus en stapte de kamer uit, naar de verbouwereerde politiemannen.

Astrid, vóór haar ziekte, was een actieve en betrokken vrouw. Mooi om te zien vanwege de energie die ze uitstraalde, altijd in beweging. Nassr bewonderde haar om haar onafhankelijke manier van doen. Hij herinnert zich hoe hij Tom vroeg, in de intimiteit van de eerste joint, waar zijn vader was. ‘Ik heb geen vader. Mam zegt dat wij niet aan vaders doen,’ antwoordde Tom. Nassr keek zijn vriend verbaasd aan: ‘Niet aan vaders doen..?’ ‘Je kent haar toch,’ zei Tom. ‘Als zij zegt dat we niet aan vaders doen, dan doen we niet aan vaders.’ Nassr nam nog een trekje en voelde zijn hoofd licht worden. Hij knikte begrijpend. ‘Doen jullie wel aan broertjes?’ ‘Ben maar niet bang, jij bent allang aangenomen,’ grinnikte Tom. Nassr at toen al iedere dag bij Tom en Astrid. Hij sliep er alleen nog niet.

Ze deden tegelijk eindexamen en gaven samen een feest. ‘Oh nee, moet je nou kijken!’ Tom wees door de open deur van de badkamer. Astrid stond voor de spiegel, gekleed als buikdanseres met een diamantje in haar navel. Geconcentreerd bracht ze diepzwarte eyeliner aan boven en onder haar groene ogen. Een paar rode lokken piepten onder de opzichtige zwarte pruik uit. ‘Ze gaat een stukje doen,’ fluisterde Tom. ‘Een stukje?’ ‘Een optreden, sukkel. Voor mij en jou, dat deed ze vroeger altijd.’ ‘Mijn ouders komen,’ zei Nassr benauwd. Hij zag zijn gehoofddoekte moeder al kennis maken met die oerhollandse buikdanseres. ‘Ze zullen denken dat het een belediging is.’ ‘Ze kan het goed,’ suste Tom. ‘Je vader zal genieten.’ ‘Ja maar, mijn moeder…’ ‘Kom op, we gaan bier koud zetten. Of mag dat ook niet?’ ‘Ik bel wel even.’ Nassr was blij dat Tom geen Marokkaans sprak toen hij zijn moeder aan de lijn had. ‘Het feest gaat niet door,’ zei hij tegen haar. ‘Ze hebben slecht nieuws gekregen. Ik blijf hier, kijken of ik iets voor ze kan doen.’ ‘Zal ik eten brengen?’ ‘Nee, Ma, dat hoeft niet. We stikken van het eten. Zeker nu dat feest niet doorgaat.’ ‘Wat jammer voor je.’ ‘Het is nu eenmaal zo. Ik moet ophangen.’ Opgelucht en schuldig pakte Nassr twee kratjes bier tegelijk en bracht ze naar emmers met koud water in de tuin. Er konden tien flesjes in iedere emmer. De rest propte hij in de toch al overvolle koelkast. Tom zette muziek op. De eerste gasten kwamen binnen. Een paar jongens die luidruchtig op de tuinstoelen gingen zitten. ‘Gefeliciteerd man, nooit gedacht dat jij ooit een diploma zou halen.’ Langzaam aan werd het drukker. Er kwamen ook een paar buren. Tom stak de vuurkorf aan. Astrid was nog niet beneden gekomen. Als iemand naar haar vroeg, zei Tom: ‘Die komt zo. Ze is bezig met haar toilet.’ ‘Dat belooft wat.’ ‘Nou en of.’ ‘Ze doet er wel erg lang over,’ vond Nassr. ‘Ik kijk wel even. Schenk jij een biertje in voor Chris?’ Hij stond met zijn rug naar de tuindeur, luisterde naar Chris die een wereldreis wilde maken voordat hij ging studeren. Ineens stokte diens verhaal. Hij keek geschrokken naar iets achter Nassr. Het was Tom die totaal verweesd met een buikdanseres in zijn armen aan kwam lopen. Haar hoofd hing slap naar achter. Ze heeft zich maar voor de helft opgemaakt, dacht Nassr.

Zo ontdekten ze dat Astrid een degeneratieve ziekte had. En vooral, een vage ziekte, waar artsen niet goed raad mee wisten. De enige zekerheid was, dat het steeds slechter met haar zou gaan. Het bloed was vervuild en haar organen zouden het begeven. ‘Dat kan nog jaren duren. Zeker omdat we er nu al achter zijn. Door bloedtransfusies en met medicijnen houden we redelijk onder controle,’ zei de arts. Astrid zat er onbewogen bij. Tom speelde met een paperclip die hij van het bureau had gepakt. ‘Hoe lang is jaren, dokter?’ vroeg Nassr. ‘Ik kan geen zekerheid geven,’ antwoordde de arts terwijl hij naar de beweeglijke handen van Tom keek, ‘maar er wordt veel onderzoek naar dit type ziektebeeld gedaan.

‘Wat zijn de bijwerkingen?’ Alle drie de mannen draaiden hun hoofden tegelijk naar Astrid alsof ze nu net binnenkwam. ‘Van de medicatie, bedoelt u?’ ‘Van alles, van de ziekte, van de bloedtransfusies, van de drugs die je me gaat voorschrijven. Hoe ziet mijn toekomst er uit? Ik hoop dat u me eerlijk antwoordt. U hoeft me niet te sparen.’ ‘Er is geen hoop op genezing. We kunnen uw leven alleen rekken. U moet rekening houden met „uitval”. Dat is u vorige week voor de eerste keer overkomen, het zal vaker gebeuren. U mag niet meer autorijden en ook alleen fietsen raden we af. Woont u alleen?’ ‘Nee’, zei Nassr. ‘Ik woon bij haar.’ Astrid en Tom keken hem verbaasd aan. ‘Jij gaat studeren in Groningen en ik heb toch niets te doen,’ voegde hij er aan toe. Zijn stem klonk verontschuldigend. Later, veel later, vroeg hij zich af wat zijn motieven waren geweest. Hij was achttien, met een heel leven voor zich. En hij legde zich vast om voor de zieke moeder van een vriend te zorgen? Nee, ze was veel meer dan dat. Ze was bijna zijn eigen moeder? Toch ook weer niet. Er was iets anders, een ander gevoel, iets wat hij niet begreep maar het was sterker dan hijzelf.

In het begin viel het nog wel mee. De aanvallen bleven weg en Astrid kreeg weer meer zelfvertrouwen. ‘Ik denk dat de medicijnen aanslaan. Ik word de eerste die hiervan geneest.’ Ze las boeken en zocht op internet naar kuren, ging yoga doen, nam dagelijks drie lepels tomatenketchup om haar bloed te zuiveren. ‘Anti-oxidanten zijn belangrijk,’ hield ze Nassr voor. ‘Ook voor jou. Nu ben je nog gezond, dat moet je zo houden.’ ‘Ik vind tomatenketchup vies.’ ‘Je moet er gewoon even aan wennen, jij met je Marokkaanse smaak.’ Hij legde een moestuin aan op het kleine stukje grond achter het huis, omdat ze geen groenten uit de winkel meer wilde. Aanvankelijk was ze enthousiast en deed mee, maar ze werd steeds luier. Haar energie verdween en daarmee ook haar gevoel voor humor. Het ergste vond Nassr dat ze achterdochtig werd. ‘Er zat vijftig euro in mijn portemonnee en nu nog maar dertig. Waar is dat geld?’ ‘Je hebt gisteren een boek gekocht, dat kostte negentienvijfennegentig.’ ‘O ja. Waar is het boek nu?’ Op je nachtkastje.’ ‘Had je het niet even mee naar beneden kunnen nemen? Je komt net van boven.’ ‘Ik heb de was gedaan en ben niet op je slaapkamer geweest.’ ‘Ik haal het zelf wel weer.’ ‘Nee, laat maar, ik pak het wel voor je.’ Dan rende Nassr de trap op. Zodra hij terugkwam, vroeg ze om thee, ‘doe maar in een porseleinen kopje, dat drinkt gezelliger. Hebben we er geen koekje bij?’

De arts vond dat het ziektebeeld goed verliep. ‘Zie je wel,’ zei Astrid, ‘Ik ga dit winnen’. ‘Ik denk het ook,’ suste Nassr en gaf haar een arm, omdat haar benen zwabberden alsof het stokjes waren. Hij kon haar val breken, niet voorkomen. Ze zat op de grond en haalde piepend adem. Het was op de parkeerplaats van het ziekenhuis. ‘Laat me met rust.’ Gejaagd keek Astrid om zich heen. Ze probeerde op te staan. Dat is nooit meer gelukt. De eerste rolstoel was een noodwagentje met smalle bandjes dat over het trottoir hobbelde als een bokkende pony. Die Kerst kreeg ze haar limo, ze koos voor knalrode velgen, wat Nassr nogal kinderachtig vond. Als het buiten regende, moest hij na iedere rit de wielen poetsen. Ze zat op hem neer te kijken terwijl hij geknield, eerst met een natte doek, de modder van de velgen haalde en ze daarna glanzend droog wreef. Als ze in een goede bui was, streek ze met haar hand over zijn hoofd. Pesterig koppelde ze dan de krullen waar haar vingers mee speelden aan zijn karakter. Een litanie die onvermijdelijk eindigde met een ruk aan zijn haar en het woord ‘onbetrouwbaar’ op bijterige toon uitgesproken.

Zijn haren zijn gisteren afgeschoren. Hij voelt de heel kleine stoppeltjes tegen zijn vingers prikken.

Nassr laat zich achterover vallen tegen de kale muur. Zijn handen liggen met de rug omhoog op zijn bovenbenen. De heldere blauwe Marokkaanse ogen zitten verborgen achter oogleden met lange zwarte, ja bijna vrouwelijke, wimpers. Op de binnenkant van de celdeur staat in hanepoten ‘Ik houd van jij’.

###

Kort verhaal door Caro Sicking,  nonfiXe,  maart 2011

Share this:

MESSGE 2221 by Frank van Empel

There is a new version of your Self. You can download the file now, but in order to install it, you’ll first have to restart your brains. This can take a few hours, but then you feel like reborn. The programm will renew all the wires inside your body as well as all the connections with the networks outside your Self that are older than 24 years. The XS16978TN542 Parkinson mutation in your deeper brain system that’s detected recently but is not activated yet, will be overwritten. The same holds for the wild card 333X cells in your prostate, that hinder your sexlife, although your brains don’t notice yet!

From the inside out the new cells in Compartment XX2 of your leftside brainkwab that are installed last time, on DAY.02.13.2654, and that have been developed during 12 X-RAY Treatments to MAX SIZE, will enter your social networks to restore the harm in your family. The woman you’ve met and that you’ve been penetrating in secret places of your extended memory, will be wiped out, with or without your permission. By command of Lieutenant Masslgrw, your devoted COACH on behalf of your father, licensed by World Agreement 2333 of the Anti-Devorce Rule, an integral part of the NO WASTE OF TIME AND ENERGY order O’Ss/.

Please enter your personal code to activate your restart <ENTERPC 232…XS>

Share this:

The invitation to come and talk at the Designyatra conference in Goa wasn’t difficult to accept. It was the reason I had been waiting for to visit India. I knew I wouldn’t go on my own just to explore this huge country with so many languages, subcultures and atmospheres. And to be honest: I’m lacking the real adventure genes.

One way or another I was very curious to undergo the culture shock everybody has always talked about. I got a hint of this when the plane was approaching Mumbai on the 12^th of September. During the descent, we flew over slums, and I noticed that the little houses were almost built on the runway. They were only separated from the tarmac by a wall with barbed wire and security guards. I had a connecting flight to Goa, and the image seen through the tiny airplane window was literally too distant to impress me instantly.

Goa was hot and humid. It was the rainy season, so exploring the environment wasn’t an attractive option. I had been told by India ‘connoisseurs’ that Goa wasn’t the real India. Because of the many foreigners attracted by the beaches and the hippy atmosphere, it looks more like Ibiza. The organizers of the wonderful and very inspiring conference had put a few of the speakers in the Marriott hotel, which even by western standards was incredibly luxurious. Time was tight and I didn’t get to see much more of Goa than the hotel and the venue in which the conference was held. In the spare moments during a drive to a restaurant, the image was diffuse. Because of the monsoon, it didn’t feel as glamorous as I had expected. And observing the many people and pretty chaotic traffic I also assumed that nowhere in India was likely to look glamorous.
My talk at the conference was about ‘designing relevance’ and the fact that the design profession is, in my view, drifting away from taking responsibility for what’s relevant for people. The crowd reacted very kindly and enthusiastically, and I flew back to Mumbai tired but satisfied.

I had an 8-hour layover in Mumbai. A Dutch girl working in Mumbai recommended that I visit Bandra, which was a nice district near the beach. It was only a one-hour drive from the airport by taxi. Leaving the airport I asked for a cab. A friendly well-dressed guy asked me where I wanted to go to. He told me driving to Bandra would cost me 350 rupees, which is about 5 Euros. You have to know that I’m a very bad negotiator by nature and I decided to accept this offer. A different guy took me to a small cab. I had an address to drive to but this driver didn’t seem very willingly to communicate with me. To my great surprise, another man jumped in after 500 meters. He was definitely higher in rank. He had a very dominant attitude and he started talking to me with this typically Indian – English accent I knew so well from bad television series. While driving he asked me what kind of cab I wanted. This question confused me a little bit because I was already sitting in a cab. I really should take the air-conditioned one. ‘Theses are my rates’ he shouted while I noticed that the cab was driving into the slums. ‘Only 600 rupees for Bandra’.This guy wasn’t the friendliest bloke in the world and one way or another this middleman activated the tiny remnant of negotiating skills I have. I told him that this cab was fine and an air-conditioned car wasn’t necessary.

In the meantime, the density of houses and people increased and the streets were getting narrower. I was definitely the only foreigner in the neighbourhood at that moment. The middleman looked very angry and started talking very rapidly in Indian to the driver. ‘Yes, it will cost you 600 rupees’. ‘No, I said, I like this cab and I agreed on 350 rupees with the guy on the airport. So if we have no deal, you can let me out’. One way or another I was able to say this very convincingly. To be honest, it was by no means an attractive idea to step out of the car. It felt if I was in an Indiana Jones movie. I was sure everybody was looking at me. The guy became angrier by the second and I sat quietly in the backseat, trying to look calm. Suddenly he told the driver to turn off. We entered a small square in the middle of the little houses, where more than 15 of these small cabs were waiting. Again he looked at me with eyes like coals, he leaned over towards me and ordered me to give the 350 rupees. I gave him 400 and told him to keep the change. He shook his head, put his arms in the air, and I heard the Indian version of ‘aaarrrgggghhh’. He jumped out of the car and walked to another cab. He started yelling at the driver while pointing at me. This took about a minute and by then I had a good chance to look where I was. I realised that I was in the middle of the big slum near the airport. The sight of the poorly-built houses, the garbage everywhere, the chaos, the smell and the many people just hanging around really hit me. I had never experienced anything like this before, and the image of the slum would be stuck in my head for weeks. When the guy stopped yelling he told me to step into the other cab. It seemed that I had taken a kind of shuttle to this place. My new cab driver wasn’t in a very good mood. I imagined that this very aggressive middleman had forced the poor guy to take me to Bandra for only a few rupees. He started driving like a madman, only having one goal: dropping this arrogant western asshole off as soon as possible. I knew I had to spend at least three quarters of an hour with him so I started talking to him. His English was poor but after fifteen minutes the ice was broken. It made me feel a little bit more relaxed. He dropped me of in Bandra. I gave him 500 rupees and he looked at me as if he just had seen a miracle. He bowed down with his nose to his knees and drove away, beeping his horn very loudly. I walked around Bandra for a few hours, then went back to the airport, paying only 185 rupees for the cab (…).

Mumbai had hit me. On my way to Bandra I had passed people living almost on the highway. There were people literally everywhere. This city, crowded with 15 million people, is extremely poor and incredibly rich at the same time. Dirty and beautiful, fascinating and frightening, confronting and mysterious, but always vibrant. There are slums and luxury hotels right next to one another, incredibly dense traffic, in fact chaos everywhere. Mumbai is big beyond imagination, Colorful, noisy and fragrant. An explosion in every sense. Many questions popped into my head. Who was in charge of this city? And was there anybody thinking about changing things? Would it be possible to change this huge living organism. Does anybody care? And having talked in Goa about designing relevance, it occurred to me that the real challenge lies in this world. This trip brought more confusion than I ever could have dreamed.

Back in the Netherlands, I carried out a little research into the slum I ended up in by accident. The slum is called Dharavi, and in fact is home to 500,000 people. According to some sources on the web, it is the biggest slum in the world. Wikipedia refers to it as a mega slum. To my great surprise, the slum has its own website: http://www.dharavi.org/ . But the most interesting information I found on Curren, a ‘collective journalism’ website.  Charlotte Buchen made a short documentary about the new 1.2 billion dollar project to rebuild Dharavi. http://current.com/items/88895057_a_new_world_class_city. Talk about ambition! The question is: will it work? Building new houses is one thing, but changing the entire economic and social structure of Dharavi is another. Time will tell. And before that, I will go back to Mumbai. I haven’t finished with this yet.

By Jeroen van Erp, Fabrique. Written for Mastermundo 2008, a limited edition book. Published by the Texelse Boys Foundation in corporation with Zwaan Printmedia

nonfiXe, oktober 2010

Share this:

Uit: Nederlandse Geschiedenis

leerboek

publicatiedatum: 10 november 2019

uit de handel: 11 november 2019

V. Opkomst van de Puristische Partij

De huidige maatschappelijke spanningen komen voort uit vrij recente gebeurtenissen op Europees niveau die nog niet uitgekristalliseerd zijn. Veel mensen voelen zich steeds onzekerder worden. Ze snappen de strategie van Europa niet en niemand krijgt het goed uitgelegd.

Israël, Palestina en zelfs Mexico en Venezuela stonden op de nominatie om toe te treden tot de EU, zodra Rusland en delen van de voormalige Sovjet Unie geassimileerd waren. De uitbreiding van de Unie komt voort uit de wens om één grote economische federatie te vormen, waarbij wederzijdse economische afhankelijkheid de garantie moet zijn voor vrede.

Het liep echter anders.

Russische maffia logenstrafte de redenatie van de Europese commissie over wereldvrede. Toen Moskou pogingen deed de democratie te verstevigen om aan de toelatingseisen van de EU te voldoen, ging het mis. Niet gebaat bij een transparant overheidsbestel, pleegde een van de pleegvaders een staatsgreep, de nacht voordat hij voor het Europees Strafhof moest verschijnen. Zijn collega warlords waren niet al te flauw en begonnen ook te schieten en met kanonnen te draaien. Het land viel ten prooi aan een burgeroorlog.

De economie van de EU kwam onder zware druk. Beurskoersen kelderden. Gastoevoer naar de hele Unie stokte. Het andere grote energie blok, de Arabische landen, weigerde meer olie te produceren. In de Maghreb vernielden religieuze splintergroeperingen de grote zonnecentrales die vanuit de Sahara grote gebieden in de rest van de wereld van hernieuwbare energie voorzagen. Alle huishoudens werden op energie rantsoen gezet. En de winter was koud.

Ongekend lage temperaturen van min 40º C teisterden het hele noordwestelijke gedeelte van het Europese continent. Oude mensen stierven in bed, hun wimpers bedekt met ijs. Bleke regeringsleiders met zwarte kringen om hun ogen door de slapeloze nachten vergaderden bijna continu, maar behaalden nauwelijks resultaat. Veiligheidstroepen werden naar het Oosten gestuurd. De wereld had nog nooit zo’n crisis gezien. Stakingen waren aan de orde van de dag. Epidemieën braken uit. Kinderen stierven.

Een belangrijke stap uit de ellende werd gezet met de nieuwe infrastructuur voor hernieuwbare energie die razendsnel is aangelegd. Iedere wijk is tegenwoordig autarkisch op dat gebied. Overal staan windmolens en op de daken van alle huizen blinken zonnecollectoren. Decentrale opwek luidt het motto, zodat je niet afhankelijk bent van geografisch en historisch cultureel ver af gelegen gebieden en volkeren. Grond is opnieuw het voornaamste kapitaalgoed. Veel mensen verbouwen groenten voor eigen gebruik, en houden zelfs kippen en geiten. Gezonder, goedkoper en zekerder.

De beweging in de richting van autarkie op bijna individueel niveau manifesteert zich ook in de mentaliteit van mensen. Je moet voor jezelf kunnen zorgen, een ander zal het niet doen. Collectiviteit en solidariteit zijn uit de mode. In de Maghreb en alle landen ten zuiden daarvan, is de bevolking armer dan ooit tevoren. De angst dat die mensen naar de rijke(re) landen komen om ook een stuk van de koek te eten, is groot onder de Westerse bevolking. In Nederland speelt de Puristische Partij daarop in met de slogan: ‘De koek is op’.

Binnen Nederland zijn drie bevolkingsgroepen gedefinieerd. Partij historici hebben lange stambomen gepubliceerd. De Puristen pleiten voor huwelijken binnen de eigen historisch-culturele stam. Ze gedogen gemengde huwelijken tussen bijvoorbeeld Noordoosterlingen en Brabanders, maar vermenging van bloed van een Nederlander met een Spanjaard is uit den boze. Halfbloedjes worden als een mindere soort beschouwd; ‘door hun genetische mix ontstaat een onbetrouwbare persoonlijkheid’, zo beweert een van de socio-biologen in dienst van de partij.

De vrouw is hoofd van het gezin, aangezien zij kinderen baart en opvoedt. Recent onderzoek wees uit dat de natuur vrouwen heeft toegerust met een extra zintuig dat hen in staat stelt om zowel de partner als de zaadcellen van die partner te selecteren die het sterkste nageslacht voortbrengen. Vrouwen die zwakke kinderen baren, zijn volgens die filosofie ‘genetisch hysterisch’. Zij dienen gesteriliseerd te worden om verdere degeneratie van het ras te voorkomen. Vrouwen die gezonde sterke kinderen op de wereld zetten, daarentegen, worden als godinnen geëerd.

Langzaam sijpelt het gedachtegoed door de samenleving. Waar vroeger magere meisjes de glossies sierden, staan nu steeds vaker stevige matrones op de cover van tijdschriften.

Puristen zijn voor wapenbezit en tegen alle vormen van migratie. Ze verzetten zich tegen de Europese Unie. Ze verwerpen het idee dat delen leidt tot vermenigvuldigen. Kennis en materialen moet je zoveel mogelijk voor jezelf en de jouwen houden. Anderen zouden er misbruik van kunnen maken: liever weggooien dan weggeven. Puristen denken concentrisch, zien de samenleving als een Baboeska met als kern het individu. De eerste cirkel daar nauw omheen en mee verbonden is het gezin, daarna de familie. De grootste schel waartoe een persoon kan behoren is een volk.

Verkiezingen in 2018 hebben de Puristische Partij op grote winst gezet. Veel niet in Nederland geboren mensen hebben het land daarna verlaten. Dit heeft gevolgen gehad voor de werkgelegenheid: er heerst krapte op de arbeidsmarkt. Sommige scholen geven geen les meer in vreemde talen. In een aantal gemeentes is het strafbaar geworden om in een andere taal dan Nederlands te praten. In navolging van Duitsland worden alle goedgekeurde buitenlandse films nagesynchroniseerd. Google heeft een speciale NL pagina aangemaakt. De gulden is weer terug. Kunst en cultuur dienen om de bevolking historisch besef bij te brengen. Er zijn subsidies voor amateur beoefenaars en voor enkele door de overheid goedgekeurde professionals. Het land heeft nog één nieuwszender die direct onder de minister van Veiligheid en Informatie valt. Chronisch zieken worden beschouwd als gedegenereerd en krijgen geen behandeling, mits zij kunnen aantonen altijd gezond geleefd te hebben. Alle mensen worden gechipt en de politie verzamelt momenteel reservesleutels van ieder huis om in geval van nood snel binnen te kunnen komen. Veiligheid en Verantwoordelijkheid zijn de kernbegrippen waarmee het land met strakke hand bestuurd wordt.

Door Caro Sicking, nonfiXe, 12 oktober 2010

Share this: